11/06/2013

Centraal binnen de ontwikkelingspolitiek van Qatar: een persoonlijke en mondiale strategie van modellering van de rentenierslanden van de Golf

Door Sébastien Boussois

Er wordt veel gesproken over het kleine emiraat dat alles al bezit van een groot emiraat, over zijn spectaculaire internationale ontwikkelingspolitiek, zonder dat men echt begrijpt van waar die strategie eigenlijk uitgaat en wat de aanvankelijke doelen waren. Qatar, met nog een eeuw aan gasreserves, maakt vandaag de dag deel uit van de mondiale clan van landen met de sterkste groei (18,8%), met de meest verbazingwekkende demografische expansie (in tien jaar tijd is de bevolking verdrievoudigd met momenteel 1,75 miljoen inwoners waarvan 85% expats) en deze groei is nog niet ten einde. Met een onbestaande werkloosheidsgraad en een inflatiecijfer dat in minder dan vijf jaar tijd van 14% naar 2% gedaald is, bezit dit kleine emiraat al alles van een groot en is het vooral een ontwikkelingsmodel ten tijde van mondiale crisis.

Achter dat alles schuilt een persoonlijke strategie, die van de emir Hamad Ben-Khalifa Al-Thani. In het kader van de “Qatar National Vision 2030” (QNV 2030)[1], de nationale visie voor Qatar met 2030 als einddatum, maakt hij plannen voor zijn land voor de komende 20 jaar. Het is een echt nationaal en internationaal oorlogsplan met als doel om van het kleine emiraat een ongekende economische en politieke mogendheid in ontwikkeling te maken. Het is rond de sterke persoonlijkheid van de charismatische emir Al Thani, zijn tweede vrouw Cheika Mouza en enkele mannen rondom hem dat dag na dag een van de meest ambitieuze ontwikkelingspolitieken wordt opgezet, zowel op intern als internationaal vlak, die een piepklein land in de recente geschiedenis heeft kunnen voeren.

Op die manier is Qatar een mogendheid geworden met een internationale uitstraling die zich nu ook intern in dezelfde lijn moet gaan ontwikkelen. De emir besteedt er al zijn energie aan, samen met enkele ministers die vandaag de dag verantwoordelijk zijn om de QNV 2030 in praktijk te laten brengen dankzij de “Qatar National Development Strategy 2011-2016”. Om invloed uit te oefenen in het buitenland moet er een echte duurzame ontwikkelingsstrategie opgebouwd worden voor de welvaart van het land en van de inwoners. De moeilijkheid schuilt in het feit dat de gasrente een troef is, maar dat het ook een beperking kan blijken als er niet ingezet wordt op een productieve dynamiek op lange termijn en als men er tegen 2030 niet onafhankelijk van wordt.

Dankzij een spectaculaire en krachtige hyperactiviteit, die in het buitenland soms verkeerd begrepen wordt, van het Algemeen Secretariaat voor het Ontwikkelingsplan (GSDP), van de ministeries van Cultuur van de Kunsten en Patrimonium, het ministerie van Leefmilieu, het staatsministerie van Buitenlandse Zaken, het ministerie van Sociale Zaken en Werk, het ministerie van Onderwijs en Hoger Onderwijs en het ministerie van Volksgezondheid, zijn de resultaten van de sinds vijf jaar ondernomen acties in al deze domeinen spectaculair. De emir, die bewust is van de zwakheden die er binnen in de staat heersen, wenste een dubbele eensluidende strategie te handhaven met gecombineerde objectieven, zowel intern als extern. Aan de ene kant gaat het om een ontwikkeling van het culturele beleid met een mondiale ambitie, om een duurzame ontwikkelingspolitiek die enorm baanbrekend is voor een dergelijk jong en klein land. Het draait ook rond een herbeschouwing van de verhoudingen tussen politiek en arbeid, om een meer sociale reorganisatie van de geactiveerde arbeidsmarkt die tegelijkertijd breekbaar is door de buitenlandse werknemers die meer rechten zouden moeten hebben en rond een ambitieuze politiek voor de jeugd van het land en een volledige reconstructie van het onderwijssysteem van Qatar dat tot op heden duidelijk een zwak niveau heeft. Aan de andere kant gaat het om een politiek van samenwerking en ontwikkeling van het internationale en om een politiek van ondersteuning aan regeringen op alle continenten. Het is nu of nooit dat Qatar de gelegenheid heeft om een economische transformatie teweeg te brengen om zo een echte nieuwe diplomatieke mogendheid te worden in de wereld en in een Midden Oosten dat in volle verandering is. Het is een concept, een vorm van innovatieve marketing, een constitutie, een charter dat gerespecteerd moet worden door alle besluitvoerders van het land om het voorbeeld te stellen, een weg die gevolgd moet worden om coherent te zijn. Het is de wil om van het land een ontwikkelingsmodel te maken van alle rentenierstaten van de Golf. Dit gaat echter eigenlijk een beetje alle kanten uit. Daarnaast bestaat de huidige prioriteit van het land er vooral in het imago op te vijzelen. En laat dat nu momenteel absoluut het moeilijkste zijn voor Qatar.

[1] http://www.gsdp.gov.qa/portal/page/portal/gsdp_en/qatar_national_vision/qnv_2030_document