25/11/2013

Geen vrede in het Midden-Oosten zonder bouwstop van de nederzettingen

Door Geoffroy d’Aspremont, MEDEA Instituut

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry is terug op het toneel verschenen na enkele weken van discretie. Hij was deze week in het Midden-Oosten om de Israëliërs en de Palestijnen aan te moedigen de vredesonderhandelingen verder te zetten in de hoop de respectievelijke standpunten te verzoenen in afwachting van het Amerikaanse voorstel voor een alomvattend vredesplan, dat onthuld zal worden in januari. Zonder de baby met het badwater weg te gooien kan er ernstig getwijfeld worden aan de kans op slagen van deze nieuwe ronde van onderhandelingen na vele jaren van impasse en met name vanwege de recente ontwikkelingen deze week, waaronder voornamelijk de aankondiging van het verderbouwen van de nederzettingen, zelfs al was op dat moment dat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken op bezoek in Israël.

U.S. Secretary of State Kerry meets Israel's PM Netanyahu in Jerusalem

Om te beginnen was er deze aankondiging van de Israëlische regering over de aanstaande bouw van ongeveer 2000 woningen in de bezette en/of geannexeerde gebieden. Een dergelijke aankondiging op zo’n moment doet twijfelen aan de bereidheid van de Israëli’s om ernstig en eerlijk te onderhandelen. De kwestie van de joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem is namelijk een van de kernpunten en ligt dus zeer gevoelig bij de Palestijnen die op die manier zien dat nog meer grondgebied dat geacht wordt hen toe te komen, bewoond zal worden door Israëli’s. Het is ook duidelijk dat voor de Palestijnen de vrijlating van enkele tientallen gevangenen niet “gecompenseerd” kan worden met de bouw van nieuwe nederzettingen.

Daarnaast zal de vrijspraak van de voormalige minister van Buitenlandse Zaken Avidgor Liebermann in een zaak van fraude en het witwassen van geld de onderhandelingen ook zeker niet vergemakkelijken. Liebermann, fervent aanhanger van het nederzettingsbeleid en voorstander van een harde aanpak en radicale ideeën tegenover de Arabieren werd reeds benaderd om zijn post als minister van Buitenlandse Zaken in de regering terug op te nemen. Hij werd namelijk al uitgenodigd door premier Benjamin Nettanyahu. Zijn aanwezigheid in een al rechts ingestelde regering die niet geneigd is tot vredesonderhandelingen zal de vastberadenheid van de regering om te streven naar een akkoord met de Palestijnen niet ten goede komen.

Hoewel het Amerikaanse initiatief om nogmaals beide partijen aan te moedigen om rond de tafel te gaan zitten om een einde te maken aan een conflict dat al tientallen jaren de regio toespitst, lovenswaardig is, kan men terecht twijfelen of het resultaat van deze onderhandelingen positief zal zijn. John Kerry kondigt ook aan dat hij het vredesplan, opgesteld door de Amerikaanse regering zal voorstellen in januari. Maar welke nieuwe voorstellen kan dit plan aanbrengen opdat vrede kan slagen? En vooral: Welke stimulans en compromisvoorstellen zal het bevatten om Israël zo ver te krijgen dat het niet alleen de bouw van nederzettingen stopzet, maar ook de bestaande ontmantelt?

Wil John Kerry te weten komen of de huidige Israëlische regering echt vastbesloten is om een vredesakkoord te vinden of geeft die de voorkeur aan het ontbreken van een oplossing dat hem in staat stelt de kolonisatiepolitiek verder te zetten? Sinds 1993 bevordert de afwezigheid van een oplossing inderdaad het Israëlische nederzettingsbeleid. Die bespoedigt namelijk hun controle over de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem, over watervoorraden en landbouwgronden, terwijl het vooruitzicht op een levensvatbare Palestijnse staat binnen de grenzen van 1967 afgehouden wordt. Want hoe kan een Palestijnse staat morgen levensvatbaar zijn als de overgrote meerderheid van de nederzettingen behouden blijft? Momenteel wonen er maar liefst 500 000 kolonisten. Moeten we hen eraan herinneren dat zonder een volledige of quasi volledige ontmanteling van deze nederzettingen die illegaal zijn volgens het internationaal recht, geen enkel vredesakkoord bespreekbaar zal zijn voor de Palestijnen? John Kerry wees hier maar heel voorzichtig op door de voor hem pijnlijke aankondiging van de bouw van toekomstige nederzettingen als “onwettig” te verklaren.

De opeenvolgende Israëlische regeringen lijken geen compromis te aanvaarden dat van hen zou eisen het grootste deel van de nederzettingen op te geven, voorwaarde voor gelijk welke vredesovereenkomst. Waarom zetten de Amerikanen, maar ook de Europeanen dan geen druk op de Israëlische regering om de afschaffing van de kolonisatie op te leggen? Het ter discussie stellen van financiële en militaire hulp, associatieverdragen, visumbeleid zijn allemaal elementen die het Westen in de weegschaal zou kunnen werpen om eens en voor altijd het langdurige suïcidale beleid van Israël om te buigen.

De Europeanen en de Amerikanen moeten zich de vraag stellen over de gelijkwaardigheid van hun eigen belangen en waarden die zij beweren te verdedigen ten opzicht van het Israëlische bezettingsbeleid, de annexatie en kolonisatie van Palestina. Is het in hun belang dat het conflict blijft aanslepen? Dient de onvoorwaardelijke steun aan Israël de Westerse belangen? Wat zijn de gevolgen van dergelijke steun voor hun relaties met de Arabische staten? Is de afwezigheid van vrede niet een van de vele factoren die de proliferatie van wapens, terrorisme en racisme bevorderen, niet alleen in de regio, maar ook in onze landen? Als de wil van de huidige staat Israël niet uitmondt in een oplossing die niet alleen het teruggeven van een groot deel van de gebieden inhoudt, maar vooral de waardigheid van de Palestijnen, moeten wij, Westerlingen echt onze betrekkingen met de joodse staat in vraag stellen en onze nietszeggende verklaringen van goede bedoelingen en afkeuringen omzetten in daden.