15/01/2014

De « Da’ich » en de gevolgen voor de regionale onrust

Door Francesca Fabbri, MEDEA Instituut

De laatste dagen zagen we de snelle opkomst van een speler die actief is op verschillende fronten in de Mashrek.  De Islamitische Staat van Irak en de Levant ( ISIL)- in het Arabisch gekend als « Da’ich » ( acroniem voor Ad-Dawla l-islamiyya fi l-Iraq wa sh-Shaam) – nam de controle over verschillende soennitische bolwerken in Falluja en Ramadi in Irak, zette zijn werkzaamheden verder  in verschillende Syrische provincies en eiste de aanslag van 2 januari in de Hezbollahwijk in Beiroet op. De betrokkenheid van de groep in de drie landen heeft zijn impact in de regio, wat onder andere geïllustreerd wordt in Irak en met het voortduren van het Syrische conflict.

Ondanks het feit dat het ISIL momenteel zware nederlagen lijdt ten opzichte van de brigades van de Syrische rebellen, waartegen het een strijd is begonnen sinds 3 januari, ziet het er naar uit dat de strijd nog lang zal duren. Men spreekt al van een tweede revolutie die verschillende fracties van de Syrische oppositie zal samenbrengen tegen de ISIS. [1] Ook in Fallouja in Irak is het ISIS een doelwit. In de handen van de Da’ich strijders en stammen die zich vijandig opstellen tegenover de regering Nouri al-Maliki, werd deze stad die overwegend soennitisch is, belaagd door het leger in afwachting van een naar alle waarschijnlijkheid bloedige aanval.

Syria-ISIL-EIIL
© AFP – Un membre de l’EIIL s’adressant aux foules à Alep

De groeiende groep van jihadistische strijders – die op de Syrische scène verschenen in 2013, maar die oorspronkelijk tot 2006 teruggaan- de afgelopen maanden is gebaseerd op twee factoren: om te beginnen is het een transnationale organisatie die over de grenzen heen werkt en voordeel haalt uit zijn beweegmogelijkheden, door zijn basissen in Irak en Syrië. Ten tweede heeft de perceptie van sectarisch conflict aan kracht gewonnen in de regio, waardoor het vruchtbare grond biedt voor de organisatie om internationaal aanhangers te werven.

In Syrië kon de opkomst van het ISIS zich voltrekken via het netwerk en de middelen die in Irak gecreëerd zijn sinds het vertrek van de Amerikanen in 2011. Volgens Romain Caillet, onderzoeker aan het Franse Insituut voor het Nabije Oosten (IFPO): “Heeft de groep haar vermogen om zich te financiëren aangetoond en kan ze rekenen op een deel van de Iraakse soennitische gemeenschap die hen vrijwillig financieren, of op donoren uit de Golf en ter aanvulling past de groep afpersing toe.”[2]  Tegelijkertijd gebruikt ISIS haar aanwezigheid in Irak om haar positie in Syrië te versterken met het uiteindelijk doel een eigen staat op te richten in de regio. Een grensoverschrijdende islamitische staat in heel de Levant kan pas verwezenlijkt worden als men de controle in beperkte gebieden kan uitbreiden. In de Iraakse context zijn de provincies Anbar en Niniveh van fundamenteel belang omwille van hun directe banden met Oost-Syrië.

In elk geval lijkt de ISIS een van zijn zwaarste gevechten te leveren en het is weinig waarschijnlijk dat het die zal winnen, vooral met de bedoeling om op verschillende niveaus en fronten tegelijk te vechten. De woordvoerder, Abu Mohammed al-Adnani, maakt op 7 januari in een verklaring duidelijk dat de organisatie een heilige oorlog zal voeren tegen de Syrische oppositie, te vergelijken met de “Sahwa “ groepen in Irak.[3]

De Syrische oppositie heeft het initiatief genomen een “leger van Mujahedeen” te creëren om te vechten tegen het ISIS en hen te verjagen uit de Syrische gebieden onder hun invloed. Dit toont aan dat de Syrische oppositie en zijn regionale aanhangers zich willen ontdoen van de negatieve erfenis ten gevolge van de praktijken van de radicale groepering , die het beeld van de oppositie heeft zwart gemaakt en de onderhandelingspositie van de oppositie op de conferentie van Genève heeft ondermijnt. De strijd binnen de oppositie lijkt echter vooral het Syrische regime te dienen, die zich op die manier ontdoet van zijn meest geduchte tegenstander, die op twee fronten lijkt te strijden



[1]http://www.lemonde.fr/proche-orient/article/2014/01/10/la-deuxieme-revolution-des-insurges-syriens_4345623_3218.html

[2] http://www.france24.com/fr/20140108-irak-syrie-eiil-etat-islamique-irak-djihadistes-al-qaida-ramadi-fallouja-liban/

[3] http://www.lorientlejour.com/article/849554/aneantir-les-rebelles-syriens-combattre-les-chiites-du-regime-irakien-leiil-appelle-a-la-mobilisation-sur-tous-les-fronts.html