Méditerrapaix. La paix pour la Méditerranée.

arton2356-6cd3d

« Mediterrapaix » est un ouvrage collectif consacrée à la Méditerranée et la Paix qui présente les analyses de plusieurs personnalités éminentes et reconnues dans leur domaine. Ce livre a donné la parole à des jeunes méditerranéens de différentes origines qui se sont exprimés sur leurs craintes et leurs espoirs avec des convictions affirmées mais également leurs interrogations.

SOMMAIRE

PREFACE : Paul Balta (journaliste, auteur de nombreux ouvrages sur la Méditerranée)

INTRODUCTION : Nadir Benmatti

PARTIE I : Eléments d’histoire et processus d’organisation et de coopération

Note introductive

Domination, échanges et contacts sous le signe de Babel : Pierre-Yves Beaurepaire

L’Europe et la Méditerranée : Jacques Graindorge

Institutions Européennes et conséquences sur la crise financière: Georges Spitz

Le « Processus de Barcelone : Union pour la Méditerranée » : Nadir Benmatti

Pour une zone intégrée de développement solidaire : Jean-Pierre Gonon

Note sur l’emploi : Nadir Benmatti

Les mouvements de révoltes populaires dans les pays méditerranéens: Nadir Benmatti

Note sur les médias et les réseaux sociaux : Nadir Benmatti

Ballade philatélique en Méditerranée : Paul Vialatte

PARTIE II : Défis, enjeux et espoirs

Note introductive

Les contrastes démographiques en Méditerranée : Yves Montenay

Le Monde Arabe face aux défis de la science et de la technologie : Nadji Safir

Rôle de la technologie dans le développement du Bassin méditerranée : Alain Château

Méditerranée : un défi écologique majeur : Nadia Ounaïs

Energie : préférer les associations responsables…Yacine Sassi et Nadir Benmatti

Le gaz en Méditerranée ou la nécessaire cohérence entre les acteurs : Mounir Sassi

La mer à boire (problématique de l’eau) : Jean-Yves Le Dreff

La Méditerranée n’existe pas encore : Paul Euzière

Boire et manger en Méditerranée : Paul Balta

Note sur le tourisme : Nadir Benmatti

PARTIE III : L’avis des jeunes méditerranéens sur leur avenir

Note du comité de lecture et d’éthique (CLE)

Questions et réponses de 22 jeunes

« Indignez-vous » : Laia Vinyes Marcé

Nadra et Adam questionnent leur père

POSTFACE : Antoine Sfeir

ANNEXES :

Les Assemblées Parlementaires : APEM et AP-UPM

Présentations de quatre « entités » méditerranéennes :

(Biblothèque d’Alexandrie,    Bibalex, Fondation Anna Lindh et Mucem)

Présentation de quatre associations :

(Festival Transméditerranée, Méditerravenir, l’IFM et le Plan Bleu)

Deux tableaux :

« Populations et superficies » et « PIB, dettes, IDH… »

BIBLIOGRAPHIE

 

Persoverzicht

21 februari tot 28 februari

Bouteflika à nouveau candidat : il n’a pas encore de dauphin incontestable – 25/02/2014 – Le Nouvel Observateur

Abdelaziz Bouteflika is zichtbaar veranderd door het cerebrovasculair accident (CVA) dat hem afgelopen lente heeft getroffen, waardoor hij lange tijd werd gehospitaliseerd in Frankrijk. Zelfs nu hij niet meer recht kan staan of een speech houden probeert hij toch te allen koste aan het hoofd te blijven van de Algerijnse regering die hij reeds 14 jaar leidt.

Verder lezen

 

Bouteflika à nouveau candidat : il n’a pas encore de dauphin incontestable – 25/02/2014 – Le Nouvel Observateur

Abdelaziz Bouteflika is zichtbaar veranderd door het cerebrovasculair accident (CVA) dat hem afgelopen lente heeft getroffen, waardoor hij lange tijd werd gehospitaliseerd in Frankrijk. Zelfs nu hij niet meer recht kan staan of een speech houden probeert hij toch te allen koste aan het hoofd te blijven van de Algerijnse regering die hij reeds 14 jaar leidt.

 

ALGERIA-FRANCE-POLITICS-BOUTEFLIKA-HEALTH

 © AFP. De Algerijnse president Abdelaziz Bouteflika is presidentskandidaat voor April, desondanks de acute verslechtering van zijn gezondheid.

Queue for food in Syria’s Yarmouk camp shows desperation of refugees – 26/02/2014 – The Guardian

Het is een zeer triest beeld te moeten aanschouwen: een grote massa – die strekt zo ver het oog kan zien – van mannen, vrouwen en kinderen lopen  in het Yarmouk-kamp in Damascus door de straat, omgeven door een landschap dat verwoest is door oorlog.

26 doodvonnissen in Egypte om beramen aanslagen – 26/02/2014 – De Volkskrant

Een Egyptische rechtbank heeft woensdag 26 mensen ter dood veroordeeld omdat ze aanslagen zouden hebben beraamd op schepen in het Suezkanaal. Dat hebben bronnen binnen de Egyptische justitie gemeld.

Ecoutes, purges, affaires : tout comprendre de la crise en Turquie – 27/02/2014 – Le Monde

Het ‘AKP-systeem’, zoals het soms wordt genoemd verwijzend naar de conservatieve Turks-islamitische partij uitgebouwd door Recep Tayyip Erdogan, het kopstuk die al 12 jaar aan het hoofd staat van die partij, wankelt. De Gülen-beweging, sinds 2002 partner van de AKP, is vorig jaar begonnen met een hevige machtsstrijd tegen de regering.

L’arme démographique de l’Iran – 27/02/2014 – Orient XXI

De zogenaamde ‘Gids van de Revolutie’ heeft een onverwacht statement gemaakt in het bijzijn van enkele Iraanse leiders. Hij stelt voor om vanaf heden de geboortepolitiek, in 1989 ingevoerd door ayatollah Khomeini, te verlaten en te kiezen voor een beleid van bevolkingsgroei. Deze ommedraai, die grotendeels onopgemerkt is voorbijgegaan in het buitenland, past binnen de strategische politieke aspiraties van het land.

Armed groups on rise in Anbar – 27/02/2014 – Al Monitor

De escalatie van de Anbar-crisis inzake zowel de ontwikkelingen op de straat als de repercussies op het politieke vlak, heeft als gevolg dat sommige Irakezen vijandig staan ten opzichte van de staat en haar instellingen, en heeft er ook voor gezorgd dat vooroordelen over andere stammen en etnische groepen opflakkeren binnen de bevolking.

UN Security Council approves Yemen sanctions – 27/02/2014 – Asharq al-Awsat

De VN-Veiligsheidraad heeft afgelopen woensdag unaniem een reeks sancties aanvaard die het mogelijk maken om individuen te straffen die beschuldigd worden van de politieke transitie in Jemen te ondermijnen. Resolutie 2140 van de Veiligheidsraad geeft de mogelijkheid om bezittingen te bevriezen en restricties in te stellen die de mobiliteit beperken gedurende een periode van één jaar. Het inwerkingtreden van de resolutie wordt opgevolgd door een onafhankelijke commissie van de Veiligheidsraad.

 

Hier de link om de winnende filmpjes (Prijs van de jury) van de videowedstrijd « We Tube Smash Clichés in a Clip » te zien:

Prijs van de jury

Prijs van het hart

Publieksprijs

 

Ici les liens pour arriver aux vidéos qui ont gagné le :

– Prix du jury

– Prix coup de coeur

– Prix du public

 

 

Door Mattijs Messely, MEDEA Instituut

De wapendeal, met een waarde van in totaal bijna 200 miljoen dollar, die recent werd gesloten tussen Iran en Irak is op zijn minst opmerkelijk te noemen omwille van de snelheid waarop deze werd afgesloten en de onduidelijkheid waarmee deze gepaard gaat. Waarnemers zeggen alvast verrast te zijn door de snelle gang van zaken en de nieuwe wending die dit akkoord geeft aan een aantal belangrijke gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Reuters weet sinds enkele dagen van het bestaan van in totaal acht contracten voor allerhande militaire producten, waaronder wapens en elektronische apparatuur. De Verenigde Staten hebben aan de betrokken landen om duidelijkheid gevraagd, aangezien deze materie zeer gevoelig ligt. Beide landen ontkennen, noch bevestigen, al voegt Irak er aan toe dat het bestaan van dit soort deal niet meer dan logisch is.

rouhani maliki

 

 

 

 

© PressTV.ir, Iran’s President Hassan Rouhani (R) and Iraqi Prime Minister Nouri al-Maliki meet in Tehran on December 5, 2013

Het feit dat deze wapendeal zoveel verbazing oproept is doordat er nog steeds een wapenembargo van de Verenigde Naties geldt voor Iran, waarbij het volgens resolutie 1747 van de VN-Veiligheidsraad voor elk land verboden is om elk type wapentuig van Iraanse makelij aan te schaffen. Daarnaast zijn Iran en de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland deze maand met elkaar in dialoog getreden over de nucleaire capaciteit van Iran, onder leiding van Catherine Ashton, hoofd van het Europees buitenlands beleid. Dat dit gebeurt in politiek volatiele en belangrijke tijden zet de tegenstellingen tussen de verschillende landen nogmaals op scherp.

Daarnaast is de wapendeal allerminst opmerkelijk. Ten eerste heeft Irak in november 2013 al gevraagd aan de Verenigde Staten om bijkomende wapens te kopen, maar heeft Washington hier vooralsnog geen gevolg aan gegeven omwille van de hoge politieke gevoeligheid van het dossier. Volgens enkele insiders zou premier Nouri Al-Maliki de vertragingen van Amerikaanse wapenleveringen beu zijn.  Of de VS dus nog veel militaire steun gaan geven aan Irak nu het land een deal heeft gesloten met Iran valt ten zeerste te betwijfelen.

Ten tweede zijn er enkele binnenlandse en buitenlandse factoren die deze Iraans-Iraakse toenadering verklaren. Op binnenlands vlak werden de afgelopen maanden gekenmerkt door een verhoogde sektarische spanning en geweld in verschillende delen van Irak. De ISIL – de Islamitische Staat van Irak en de Levant – heeft zijn invloed en controle weten vergroten in de streek van Fallujah en Ramadi. Deze fundamentalistische groepering is steeds actiever in verschillende landen in het Midden-Oosten en heeft de streek tussen de stad Fallujah en de grens met Syrië afgesneden van het centrale gezag in Bagdad. Saoedi-Arabië wordt er van beschuldigd wapens en andere steun te leveren aan de ISIL om zo zijn macht te vergroten in de hele regio. Dat zowel de sjiitische als de soennitische ministers in de Iraakse regering nauwere banden zoeken met de sjiitische machthebbers in Iran valt volgens sommigen te verklaren als een reactie op de Saoedi-Arabische – en daarmee samenhangend, de Amerikaanse – geopolitiek in het Midden-Oosten. Volgens Ali Mussawi, woordvoerder van de Iraakse regering, is het Irak te doen om een algemene oorlog tegen het terrorisme tegen strijdende fracties zoals de ISIL. De kern van deze boodschap is het doen gelden van de centrale autoriteit van de regering onder Nouri Al-Maliki, te midden van het oplaaiende sektarische geweld in Irak en terzelfdertijd de invloed van andere partijen afkeuren. Toch is de Iraakse regering niet uit op een conflict met andere landen, aldus de woordvoerder Ali Mussawi. Sceptici wijzen erop dat Al-Maliki systematisch de politieke macht naar zich terugtrekt en dat deze wapendeal zijn persoonlijke politieke belangen ten goede komen.

Onder andere de Europese Unie kijkt met argusogen naar de gebeurtenissen in Irak, omwille van de bilaterale economische belangen. De EU heeft – net zoals de VS – enkele eigen sancties tegen Iran doorgevoerd, waaronder het blokkeren van relaties tussen Iraanse financiële instellingen en het buitenland. Daarentegen hebben de Europese Commissie en de Europese Raad als doel het verder versterken van de banden met Irak op vlak van handel en geeft de EU sinds 2003 financiële steun aan het land. Toch is het afwachten hoe deze wapendeal de relaties tussen Irak en de pleitbezorgers van het VN-wapenembargo gaat beïnvloeden en wat de consequenties zijn voor de andere landen in de regio. Deze historische deal tussen twee voormalige vijanden is een heel nieuw element in een strategisch belangrijke regio waar eeuwenoude breuklijnen en nieuwe politieke en economische belangen elkaar treffen.

Bronnen

http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/02/reports-iraq-signs-arms-deal-with-iran-2014224203431264275.html

http://www.atlantico.fr/decryptage/unis-face-au-danger-salafiste-retour-signature-contrats-armement-entre-irak-et-iran-ardavan-amir-aslani-994394.html

http://www.lorientlejour.com/article/856376/lirak-dement-la-signature-dun-contrat-dachat-darmes-avec-liran.html

http://tempsreel.nouvelobs.com/monde/20140226.REU1634/confusion-sur-l-achat-presume-d-armes-par-bagdad-a-l-iran.html

http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2014/01/07/complexiteit-iraaks-fallujah-wordt-ontkend

http://ec.europa.eu/trade/policy/countries-and-regions/countries/iraq/

http://www.lemonde.fr/international/article/2014/02/18/nucleaire-iranien-ouverture-des-negociations_4368438_3210.html

http://www.medea.be/2013/12/the-changing-dynamics-in-the-mena-and-the-possible-repercussions-of-iran-nuclear-deal-on-regional-powers/

http://www.medea.be/2013/01/vers-une-nouvelle-sectarisation-de-lirak/

http://www.iaea.org/newscenter/focus/iaeairan/unsc_res1747-2007.pdf

 

Par Mattijs Messely, Institut MEDEA

Le contrat d’achat d’armes qui a récemment été conclu entre l’Iran et l’Irak, d’une valeur estimée à presque 200 millions de dollars, est remarquable, d’une part, à cause de la vitesse avec laquelle ce contrat a été décidé et, d’autre part, à cause du manque de clarté avec lequel il a été décidé. Des observateurs disent être surpris par l’urgence de la nouvelle convention et la nouvelle tournure que donne cet accord à un certain nombre d’événements importants dans le Moyen-Orient. Reuters a pris connaissance il y a seulement quelques jours de l’existence d’un total de huit contrats pour toutes sortes de produits militaires, parmi lesquels des armes et des appareils électroniques. Les États-Unis ont demandé aux pays concernés d’être transparents, parce que ce dossier est très sensible. Les deux pays nient et ne confirment pas, mais l’Irak répond que l’existence d’une telle convention ne serait que logique.

© PressTV.ir, Iran’s President Hassan Rouhani (R) and Iraqi Prime Minister Nouri al-Maliki meet in Tehran on December 5, 2013.

Cet achat soulève de nombreuses questions, et ce, parce que l’embargo sur les armes de l’ONU contre l’Iran est encore en vigueur, donc en accord avec la résolution 1747 du Conseil de sécurité de l’ONU, qui interdit pour tous les pays d’acheter des armes de fabrication iranienne. En outre, l’Iran et les cinq membres permanents du Conseil de sécurité avec l’Allemagne sont en dialogue sur la capacité nucléaire de l’Iran, le tout étant coordonné par Catherine Ashton, la chef de la diplomatie européenne.

Cependant la convention n’est pas aussi remarquable que cela. Premièrement, l’Irak a déjà demandé aux États-Unis en novembre 2013 d’acheter des armes supplémentaires, mais Washington n’a pas donné suite à la demande à cause de la sensibilité politique du dossier. Selon quelques initiés, le Premier ministre Nouri Al-Maliki est exaspéré des retards de livraisons d’armes américaines. On peut désormais douter que les États-Unis envisagent un soutien militaire à l’Irak, maintenant que la convention a été signée avec l’Iran.

Ensuite il y a quelques éléments aux niveaux international et national qui peuvent expliquer ce rapprochement. En Irak, ces derniers mois ont été caractérisés par une augmentation des tensions et des violences sectaires dans certaines parties du pays. L’EIIL – l’Etat Islamique en Irak et au Levant – a renforcé son influence et son contrôle dans la région de Fallujah et Ramadi. Ce groupe fondamentaliste est de plus en plus actif dans différents pays du Moyen-Orient et a divisé la région entre la ville de Fallujah et la frontière Irak-Syrie de l’autorité centrale de Bagdad. L’Arabie Saoudite est accusée de livrer des armes et de donner d’autres soutienss à l’EIIL pour élargir son influence dans la région. Le fait que les ministres sunnites ainsi que les ministres chiites veuillent renforcer les relations avec l’Iran chiite est expliqué par quelques observateurs comme une réaction sur ce qui est décrit comme étant la géopolitique de l’Arabie Saoudite et des États-Unis dans le Moyen-Orient. Selon Ali Mussawi, porte-parole du gouvernement irakien, le pays veut combattre le terrorisme des factions comme l’EIIL. Le message est de rendre compte de l’autorité du gouvernement central de Nouri Al-Maliki au milieu de la violence sectaire en Irak et en même temps de désapprouver l’influence des autres parties. Le gouvernement irakien affirme qu’il ne veut pas avoir un conflit avec d’autres pays. Des sceptiques signalent qu’Al-Maliki a systématiquement élargi son pouvoir et que cet achat d’armes est favorable à ses propres intérêts.

L’Union européenne a notamment suivi vigoureusement les développements en Irak à cause des intérêts économiques entre les deux pays. L’UE a mis en place – ainsi que les États-Unis – quelques sanctions contre l’Iran, notamment le blocage des relations entre des institutions financières iraniennes et l’étranger. Par ailleurs, la Commission européenne et le Conseil européen ont comme but de renforcer les relations avec l’Irak au niveau commercial et l’UE fournit depuis 2003 un véritable soutien financier au pays. A terme, il faudra voir comment cet accord sur les armes va affecter les relations entre l’Irak et les défenseurs de l’embargo sur les armes et les conséquences pour les autres pays de la région. Cette convention historique entre les deux anciens ennemis est un nouvel élément dans une région stratégiquement importante, où les fissures anciennes et les intérêts politiques et économiques nouveaux se rencontrent irrémédiablement.

Sources

http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/02/reports-iraq-signs-arms-deal-with-iran-2014224203431264275.html

http://www.atlantico.fr/decryptage/unis-face-au-danger-salafiste-retour-signature-contrats-armement-entre-irak-et-iran-ardavan-amir-aslani-994394.html

http://www.lorientlejour.com/article/856376/lirak-dement-la-signature-dun-contrat-dachat-darmes-avec-liran.html

http://tempsreel.nouvelobs.com/monde/20140226.REU1634/confusion-sur-l-achat-presume-d-armes-par-bagdad-a-l-iran.html

http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2014/01/07/complexiteit-iraaks-fallujah-wordt-ontkend

http://ec.europa.eu/trade/policy/countries-and-regions/countries/iraq/

http://www.lemonde.fr/international/article/2014/02/18/nucleaire-iranien-ouverture-des-negociations_4368438_3210.html

http://www.medea.be/2013/12/the-changing-dynamics-in-the-mena-and-the-possible-repercussions-of-iran-nuclear-deal-on-regional-powers/

http://www.medea.be/2013/01/vers-une-nouvelle-sectarisation-de-lirak/

http://www.iaea.org/newscenter/focus/iaeairan/unsc_res1747-2007.pdf

 

Bouteflika à nouveau candidat : il n’a pas encore de dauphin incontestable – 25/02/2014 – Le Nouvel Observateur

He is apparently exhausted by a cerebrovascular accident stroke that he suffered last spring and forced him to a long hospitalization in France. He is unable to get up and even to deliver a speech: Abdul Aziz Bouteflika is now struggling for staying in power in Algeria at any cost, as during the last 14 years.

ALGERIA-FRANCE-POLITICS-BOUTEFLIKA-HEALTH

© AFP. The Algerian President, Abdul Aziz Bouteflika, is running for the next presidentiel election in April, despite of his deteriorating health.

Queue for food in Syria’s Yarmouk camp shows desperation of refugees – 26/02/2014 – The Guardian

It is a vision of unimaginable desolation: a crowd of men, women and children stretching as far as the eye can see into the war-devastated landscape of Yarmouk refugee camp in Damascus.

26 doodvonnissen in Egypte om beramen aanslagen – 26/02/2014 – De Volkskrant

An Egyptian Court of Justice condemned to death 26 people for allegedly planning attacks against ships in the Suez Canal. Sources in the Egyptian court confirmed the information.

Ecoutes, purges, affaires : tout comprendre de la crise en Turquie – 27/02/2014 – Le Monde

The «AKP system» that Recep Tayyip Erdogan has been building around his Islamic-oriented party that he rules alone for 12 years, is wobbling. The Gülen confrery, allied with AKP since it came to power in 2002, has now declared war on the government in 2013.

L’arme démographique de l’Iran – 27/02/2014 – Orient XXI

It is a real turning point that the Supreme Leader is asking to the Iranian leaders. He advocates that Iran must end its birth control practices, introduced by Ayatollah Khomeini in 1989, and now promotes a population policy. Largely unnoticed abroad, this shift is in line with the regime’s strategy of asserting its own regional ambitions.

Armed groups on rise in Anbar – 27/02/2014 – Al Monitor

The escalation of the Anbar crisis, including both the developments on the ground and the political repercussions, has resulted in some Iraqis adopting a hostile position toward the State and its institutions, creating a tribal and sectarian bias among the citizens.

UN Security Council approves Yemen sanctions – 27/02/2014 – Asharq al-Awsat

The UN Security Council voted unanimously on Wednesday to impose sanction on individuals judged to be obstructing Yemen’s political transition. Security Council Resolution 2140 grants authority to freeze assets and impose travel bans on individuals for the period of one year, and will be monitored by an independent committee of the Security Council.

 

Foto van de week

yarmouk

 

Deze foto is genomen terwijl duizenden Palestijnen het kamp in Yarmouk, Damascus verlaten om naar de voedselverdeling te gaan (Foto: AFP / HO / UNRWA).

 

 

Revue de presse

Du 21 au 28 février

Bouteflika à nouveau candidat : il n’a pas encore de dauphin incontestable – 25/02/2014 – Le Nouvel Observateur

Visiblement épuisé par l’accident vasculaire cérébral (AVC) qui l’avait terrassé au printemps dernier et l’avait obligé à une longue hospitalisation en France, incapable de se tenir debout ni même de prononcer un discours, Abdelaziz Bouteflika tente désormais de se maintenir à tout prix à la tête de l’Etat algérien, qu’il dirige depuis plus de quatorze ans.

Lire la suite