02/06/2014

Het machtsspel binnen de Verenigde Naties nefast voor het Syrische volk

Door Carmen PereiraMEDEA Instituut

De stemming van vorige week tijdens de VN-veiligheidsraad draaide nogmaals uit tot een teleurstelling voor de vooruitgang van justitie en mensenrechten in het Midden-Oosten. Voor de resolutie die Frankrijk op 22 juni voorstelt tijdens de VN-veiligheidsraad, hebben Rusland en China hun vetorecht al ingezet. De resolutie wil dat het Internationaal Strafhof in den Haag onpartijdig de oorlogsmisdaden, gepleegd door zowel aanhangers van Bachar el-Assad en de rebbelen, onderzoekt die sinds het begin van de oorlog in Syrië (in 2011) hebben plaatsgevonden.[1][2]Hoewel het veto van Rusland en China, hun vierde sinds het begin van de Syrische oorlog, niet verwonderlijk is, doet het toch twijfelen aan de werking en de soevereiniteit van de Verenigde Naties.

onu

© AFP Photo/Don Emmert. Rusland gebruikt zijn vetorecht tijdens de VN-veiligheidsraad om het regime van Bachar el-Assad te beschermen.

Doordat Syrië het Internationaal Strafhof niet erkent, is een unanieme beslissing nodig van de 15 leden van de VN-veiligheidsraad om de oorlogsmisdaden in Syrië te kunnen onderzoeken. Van deze 15 leden hebben echter de vijf permanente leden (Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Rusland en China) een vetorecht. Dit vetorecht kan al de beslissingen die de VN wil nemen en niet overeenstemmen met de belangen van deze 5 blokkeren, aangezien de Veiligheidsraad het belangrijkste orgaan van de VN is. We kunnen ons de vraag stellen of dit vetorecht, gezien de gevolgen die het kan hebben op het respecteren van de rechten van de mens, nog steeds legitiem is. Zijn de belangen van deze 5 grootmachten belangrijker dan internationale gerechtigheid?

Rusland heeft de resolutie afgeschilderd als een « publiciteitsstunt voor de Verenigde Naties ». Het is hierbij belangrijk in het achterhoofd te houden dat Rusland, op historisch, politiek en economisch vlak, altijd al nauwe banden heeft gehad met Syrië. Rusland is, sinds de Koude Oorlog, een van de enige landen die, door wapentoevoer, Syrië militair steunt. Door economische samenwerking in 1957 voor de ontwikkeling van industrieën en infrastructuren (de USSR heeft de bouw van de spoorweg tussen Aleppo en Latakia financieel gesteund) werden de banden tussen Damascus en Moskou nog meer versterkt. De oprichting van de Verenigde Arabische Unie tussen Egypte en Syrië zorgen voor nog nauwere banden met de USSR.[3]Bovendien bevindt de enige militaire basis die Rusland heeft in het Mediterrane gebied zich in Tartus, Syrië.

Russian President Putin speaks with Syrian counterpart al-Assad in Moscow.

©Reuters. Bachar El-Assad en Poetin tijdens een staatsbezoek in Moscou in 2005.

Binnen de Verenigde Naties hebben al meer dan 40 landen het vetorecht in vraag gesteld maar een verandering lijkt een moeilijke opgave. De VN-veiligheidsraad moet namelijk een mogelijke verandering goedkeuren en daar zullen de 5 grootmachten wel een stokje voor steken. Dit veto laat echter het Syrische volk zonder hoop op internationale gerechtigheid in een oorlog dat al het leven van 130 000 mensen heeft gekost.[4]We kunnen spreken over een humanitair drama en het geeft ons het gevoel dat er aan de internationale politiek nog de bittere nasmaak van de Koude Oorlog hangt.


[1] http://www.rfi.fr/moyen-orient/20140522-chine-russie-le-double-veto-protege-syrie-tchourkine-onu-cpi-justice-internati/

[2] http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/1.1975883

[3] http://www.lesclesdumoyenorient.com/Syrie-et-Russie-historique-des.html

[4]  http://www.lalibre.be/dernieres-depeches/afp/la-guerre-en-syrie-victimes-et-degats-en-chiffres-52d6cc9d3570ba3e183ab790