24/07/2014

Goesj Etsion, het historisch symbool van de Israëlische kolonisatie in de kern geraakt: drie onschuldigen betalen de prijs

Door Sébastien BoussoisMEDEA Instituut

Ze waren 16, 16 en 19 jaar oud, geboren tussen de moord op hun eerste minister Ithzak Rabin in 1995 en de tweede Intifada in 2000, in het hart van de hedendaagse Israëlische geschiedenis. Twee tragische gebeurtenissen. De drie jonge onschuldigen, Naftali Fraenkel, Gilad Shaare en Eyal Yifrach, werden 18 dagen na hun verdwijning in Hebron, aan de schoolpoort, dood teruggevonden aan de grens tussen Goesj Etsion en de Westelijke Jordaanoever. Het terugvinden van de vermoorde lichamen in Kfar Etzion is niet onbelangrijk. Hoewel het de eerste keer is dat ze zich zo’n dramatische gebeurtenis plaatsvind op Palestijns grondgebied, is het reden genoeg om de 500 000 kolonisten, die zich sinds 1967 geleidelijk aan zijn gaan vestigen in een vreemde staat die echter een schaduw van zichzelf is, de stuipen op het lijf te jagen.

trois israéliens morts

© AFP. De drie jonge vermoorde Israëli’s: Naftali Fraenkel, Gilad Shaare en Eyal Yifrach.

Men kan de tragische afloop van de ontvoering, het feit dat de drie jonge Israëli’s die erbij betrokken waren niet verantwoordelijk zijn voor hun daden noch hun aanwezigheid op Palestijns grondgebied, enkel betreuren. Men kan wel anders denken over de symbolische houding van hun ouders, grootouders en van alle kolonisten die de spanningen doen oplopen in een versnipperde Palestijnse staat zonder echte soevereiniteit ondanks het feit dat ze door de Internationale Gemeenschap wordt erkent.  We kunnen evenmin de ene kant niet meer verantwoordelijk stellen dan de andere. Wat er echter wel gezegd kan worden is dat als Hamas wel degelijk verantwoordelijk is, wil dit zeggen dat ze zowel Israël als de Palestijnse staat, die nochtans nooit zo veel samen heeft gewerkt op het vlak van veiligheid met de Hebreeuwse staat, voor schut heeft gezet. De geschiedenis wordt geschreven door symbolisme en mythes. De eerste symboliek van de afgelopen gebeurtenissen: Door de aanslag in Gush Etzion wordt de kolonisatie symbolisch zeer sterk, misschien wel het sterkst sinds de geschiedenis van Israël, verworpen en veroordeeld. De kolonisten zijn inderdaad, tegen hun eigen wil of met volle geweten, een sterk wapen voor het zionisme en de beveiliging van de zwevende grenzen van het land. Waarom? Omdat de politiek een lichamelijke band heeft gevormd tussen militaire en beveiligende bezetting en preventieve afsluiting en ghettovorming. Onderzoekers Claire Snegaroff en Mickaël Blum leggen, in hun boek over religieus zionisme « Wie zijn de kolonisten? Een overzicht van Gaza tot de Westelijke Jordaanoever » [1] , de grote verandering over de opvatting van de kolonies in de politieke opinie uit dankzij het symbolisme van Kfar Etzion: « de basis voor het ideologisch kolonialisme werd gelegd ». De nederzetting Kfar Etzion (geïnstalleerd in 1927, verlaten en vernietigd in 1929 en heropgebouwd in 1943) is een symbool van verzet. In 1948 viel de nederzetting in handen van de Palestijnen en veroorzaakt de dood van 240 joden. Uiteraard kent Hamas deze geschiedenis. En laten we maar zwijgen over Hebron die elke keer weer in het nieuws komt omwille van de spanningen in de oude stad tussen de kolonisten en de Palestijnen die er wonen. Tweede symboliek: de Israëlische jeugd raken, is de kern van de toekomst van het land raken. Deze jeugd die de onafhankelijkheid heeft gewonnen en opgebouwd, deze jeugd die de trots is van het land, zowel in het binnen- als buitenland. Dit ontkracht verschillende mythen: de almacht van het leger en de « diensten ». 7000 soldaten werden ingezet, hebben terreur gezaaid in verschillende dorpen en onschuldige (jongeren) vermoord gedurende 15 dagen om in de Palestijnse pampa, tevergeefs de drie Israëlische jongeren te zoeken. De inlichtingendiensten van Mossad en Shin Beth deden het niet beter. Dit is echter ernstig aangezien dit betekend dat zowel het Israëlische leger als de inlichtingendiensten niet meer in staat zijn niet enkel de Israëlische bevolking te beschermen (er vallen nog steeds bommen in het Noorden en het Zuiden van het land) maar ook haar kolonisten.

colonie gush etzion

© AFP. De kolonie Gush Etzion waar de lichamen werden teruggevonden.

Wat is een kolonie? Eerst en vooral een veiligheidsbuffer voor Israël maar ook een clusterbom voor Palestina. Een blok van koloniën komt in een geheel: enkelen zijn er van overtuigd dat Palestina Judea Samaria is en op termijn deel moet uitmaken van het Grote Israël (Eretz Israël volgens de religieuze, niet-politieke teksten). Tientallen soldaten worden ingezet om het te verdedigen, wegen met prikkeldraad omringen de dorpen om van de ene kolonie naar de andere te kunnen gaan en door tunnels Israël te kunnen binnenrijden en dit alles wordt beveiligd door camera’s. Men moet echt zin hebben om te leven in deze omstandigheden, en misschien ook een beetje zin om zijn buren te schaden. Objectief gezien is leven in die omstandigheden een hel. Daar blijven is zowel een politieke en ideologische daad. De reacties van de Israëlische leiders lieten, in tegenstelling tot de Palestijnse, niet op zich wachten. Benjamin Netanyanou zei vrolijk: « De Hamas is verantwoordelijk, en Hamas zal hiervoor boeten« . Dit alles zonder enige bewijzen. De minister van onderwijs Avi Wortzman verklaarde: « Kindermoordenaars zijn niet menselijk. We zullen doorgaan tot deze worden vernietigd« .

Israel's Prime Minister Netanyahu speaks during a news conference in Jerusalem

© Reuters. De Israëlische Premier, Benjamin Netanyahou, beschuldigd Hamas van de moord op de drie  Israëlische jongeren.

Alles lijkt er echter op te wijzen dat de dood op de drie jongeren geen geheim was voor de Generale Staf en voor de diensten. De Israëlische autoriteiten en journalisten waren blijkbaar sinds het begin op de hoogte dat de drie kolonisten dood waren maar de staat had echter iedereen het zwijgen opgelegd. Waarom zou Netanyahou de keuze gemaakt hebben om terug te slaan in plaats van te onderhandelen zoals ze dat hebben gedaan voor de soldaat Gilad Shalit? Dit hele gebeuren liet toe dat Netanyahu tijd kon winnen, het schrikbeeld van een derde Intifada aan te halen en de publieke opinie kon voorbereiden op een algemeen offensief tegen de Palestijnse grondgebieden. Daardoor heeft hij al de argumenten aan zijn kant. Laten we daarbij het onophoudelijk afvuren van Qassam-raketten vanuit het zuiden van Libanon en de Gazastrook die niemand heeft kunnen tegenhouden van de afgelopen week bij toevoegen. Zelf de bekende ‘Iron Drome’ die 98% van vijandelijke vuren kan blokkeren (van korte of lange afstanden) heeft deze kunnen stoppen. Een andere flop. Tot op de dag van vandaag bestaat er nog geen bewijs dat Hamas verantwoordelijk is voor het ontvoeren en vermoorden van de drie jonge kolonisten, maar Netanyahou blijft voet bij stuk houden. Zijn doel is het einde van de regering van nationale eenheid en waarschijnlijk ook het einde van de Palestijnse autoriteit. En Mahmoud Abbas, de Palestijnse president, zal waarschijnlijk inspiratie kunnen opdoen om zijn eerste droom waar te maken. Voor hem is er geen toekomst mogelijk met Hamas als hij de vrede wil winnen voor zijn volk. Na de officiële berichtgeving van de drie teruggevonden lichamen, kwamen tientallen Israëli’s samen op het Ithzak Rabin-plein in Tel Aviv om hun steun te betuigen aan de families van de slachtoffers. In afwachting ontving de Israëlische regering de families terwijl ze op hetzelfde ogenblik Gaza waren aan het bombarderen. Waarschijnlijk in afwachting van een grotere operatie, die opnieuw het leven van honderden zal kosten, om weer eens zijn gezworen vijand, Hamas trachten te verjagen. De geschiedenis herhaald zichzelf en ervaring leidt nooit tot wijsheid in de geopolitiek.


[1] Flammarion, Paris, 2005.