Hoofdartikels 2014

  • 2014110707/11/2014
    Controles die er geen zijn
    Door Silke Vanrompay Op 13 mei 2014 ontplofte een generator in een kolenmijn in Soma, in het West-Turkse Manisa, wat leidde tot stroomuitval, een hevige brand en de dodelijkste mijnramp in de geschiedenis van het land. Ze zou uiteindelijk het leven kosten aan 301 arbeiders. Bijna een half jaar later, op 28 oktober 2014, raakten bij de inzakking van een mijn in Ermenek, Zuid-Turkije, achttien kompels bedolven. De mijn had zich gevuld met duizenden liters water. Drie dagen later, op 1 november, laten twee mijnwerkers het leven in een mijn in de provincie Bartin. De vraag naar de veiligheidssituatie in de Turkse mijnen rijst weer en de beloftes die de regering Erdogan deed in mei worden van onder het stof gehaald en geëvalueerd.
  • 2014102727/10/2014
    Een groot symposium over de Arabische steden in het stadhuis van Parijs
    Door Sébastien Boussois, MEDEA Instituut Het colloquium over de steden in de Arabische wereld, dat plaatsvond op 23 oktober 2014 in het stadhuis van Parijs en dat georganiseerd werd door ‘le Cercle des Chercheurs sur le Moyen-Orient’, het ‘CEDEJ’, ‘la revue Moyen-Orient’ en het Insituut MEDEA, was een groot wetenschappelijk succes. Meer dan honderd personen namen de hele dag deel aan een programma dat vroeg in de ochtend geopend werd door de Palestijnse ambassadeur bij de UNESCO, Elias Sanbar, en dat gekenmerkt werd door sterke, degelijke en diverse interventies.
  • 2014101313/10/2014
    Radicaliserings- en contraterrorismestrategieën in Europa
    Door Marjon Goetinck, MEDEA Instituut De voorbije decennia onderging de internationale veiligheid enkele spectaculaire veranderingen. Recente ontwikkelingen in Syrië en Irak, het stijgend aantal buitenlandse strijders en de radicalisering van enkele gemeenschappen doen niet enkel een aantal bezorgdheden voor de Westerse veiligheid rijzen, maar leiden ook tot een verhoogde polarisatie van debatten binnen onze Europese samenlevingen. Vanzelfsprekend staan thema’s als radicalisering en de terugkeer van Europese jihadisten hoog op de agenda van de Europese Unie. De uitdagingen voor de Europese overheden bestaan uit het verhinderen van jonge mannen en vrouwen het land te verlaten en op oorlogspad te trekken naar Syrië en Irak en uit het omgaan met strijders na hun terugkeer.
  • 2014092626/09/2014
    Hoe IS de rijkste aller tijden werd
    Door Silke Vanrompay Maandagochtend deelde het radionieuws me mee dat er zo’n honderddertigduizend vluchtelingen de grens tussen Syrië en Turkije hadden overgestoken. Voornamelijk Koerden die op de vlucht sloegen voor de terreur van de Islamitische Staat (IS), die op enkele dagen tijd een zestigtal dorpen kon veroveren in de Koerdische enclave aan de grens met Turkije. Dinsdagmorgen klinkt op hetzelfde uur de boodschap dat de Verenigde Staten begonnen zijn met het bombarderen van IS-doelwitten. Ze focussen hierbij vooral op de stad Raqqa, het machtscentrum van de Islamitische Staat in Syrië, maar ook andere steden, trainingskampen, hoofdkwartieren en controleposten worden geraakt.
  • 2014072828/07/2014
    De cederboom wordt door elkaar geschud maar blijft overeind
    Door Nicolas Wattelle, MEDEA Instituut Terwijl de landen rond Libië verdeeld zijn in een religieuze en identiraire strijd, lijkt het erop dat het land een schijn van stabiliteit vertoont. Nochtans zijn er meerdere factoren die erop wijzen dat het land hetzelfde lot kan begaan als zijn buurlanden. Ten eerste zit het land al sinds 23 april van vorig jaar in een presidentiële impasse. De Libanese constitutie van 23 mei 1926 eist de verkiezing van een maronitisch christelijke president. De twee belangrijkste partijen echter, de christelijke Libanese Strijdkrachten onder leiding van Samir Geagea en de Vrije Patriottistische Beweging van generaal Michel Aoun, lijken geen opvolger te kunnen vinden voor Michel Sleiman, wiens mandaat op 25 mei 2014 verlopen is.
  • 2014072424/07/2014
    Goesj Etsion, het historisch symbool van de Israëlische kolonisatie in de kern geraakt: drie onschuldigen betalen de prijs
    Door Sébastien Boussois, MEDEA Instituut Ze waren 16, 16 en 19 jaar oud, geboren tussen de moord op hun eerste minister Ithzak Rabin in 1995 en de tweede Intifada in 2000, in het hart van de hedendaagse Israëlische geschiedenis. Twee tragische gebeurtenissen. De drie jonge onschuldigen, Naftali Fraenkel, Gilad Shaare en Eyal Yifrach, werden 18 dagen na hun verdwijning in Hebron, aan de schoolpoort, dood teruggevonden aan de grens tussen Goesj Etsion en de Westelijke Jordaanoever. Het terugvinden van de vermoorde lichamen in Kfar Etzion is niet onbelangrijk. Hoewel het de eerste keer is dat ze zich zo'n dramatische gebeurtenis plaatsvind op Palestijns grondgebied, is het reden genoeg om de 500 000 kolonisten, die zich sinds 1967 geleidelijk aan zijn gaan vestigen in een vreemde staat die echter een schaduw van zichzelf is, de stuipen op het lijf te jagen.
  • 2014062727/06/2014
    In Mauritanië laat de politieke overgang op zich wachten
    Door Geoffroy d’Aspremont, MEDEA Instituut Vorige week viel de tweede grootste stad van Irak, Mossul, in de handen van de radicale beweging "Islamitische Staat in Irak en de Levant" (ISIS), die steeds meer en meer Iraakse steden controleren. ISIS komt steeds dichter bij Bagdad, waar de huidige eerste minister, Nouri Al-Maliki, en zijn parlement zetelt. De controle van ISIS over verschillende steden in Irak en Syrië, en de onmacht van zowel de regering als andere rebellen om ISIS te bestrijden, zou de samenstelling van de regio permanent kunnen veranderen. Religieuze verdeling liggen nog steeds in de kern van de conflicten in het Midden-Oosten. ISIS heeft al faam verworven door zijn veroveringen en geweld in Syrië. De Syrische regio's die onder het bewind van ISIS staat (o.a de stad Ragga), werden onderworpen aan een zeer strikte wetgeving gebaseerd op de Sharia. Het terreurbeleid samen met het toe-eigenen van staatseigendommen en petroleum, heeft geleid tot een ergernis van de plaatselijke bevolking en andere opstandelingen in Syrië die al sinds januari een opmars bezig zijn tegen de ISIS in Syrië.
  • 2014062323/06/2014
    Religieuze verdeeldheid, de kern van de conflicten in Irak en het Midden-Oosten
    Door Geoffroy d’Aspremont, MEDEA Instituut Vorige week viel de tweede grootste stad van Irak, Mossul, in de handen van de radicale beweging "Islamitische Staat in Irak en de Levant" (ISIS), die steeds meer en meer Iraakse steden controleren. ISIS komt steeds dichter bij Bagdad, waar de huidige eerste minister, Nouri Al-Maliki, en zijn parlement zetelt. De controle van ISIS over verschillende steden in Irak en Syrië, en de onmacht van zowel de regering als andere rebellen om ISIS te bestrijden, zou de samenstelling van de regio permanent kunnen veranderen. Religieuze verdeling liggen nog steeds in de kern van de conflicten in het Midden-Oosten. ISIS heeft al faam verworven door zijn veroveringen en geweld in Syrië. De Syrische regio's die onder het bewind van ISIS staat (o.a de stad Ragga), werden onderworpen aan een zeer strikte wetgeving gebaseerd op de Sharia. Het terreurbeleid samen met het toe-eigenen van staatseigendommen en petroleum, heeft geleid tot een ergernis van de plaatselijke bevolking en andere opstandelingen in Syrië die al sinds januari een opmars bezig zijn tegen de ISIS in Syrië.
  • 2014061616/06/2014
    Interculturele trends en sociale veranderingen in de Euro-Mediterrane regio
    Door Ahmad Aminian en Marjon Goetinck (MEDEA Instituut) De Anna Lindh Stichting heeft in 13 landen, waaronder België, een onderzoek verricht over interculturele trends in de Euro-Mediterrane regio. Het rapport"Euro-Med Interculturele Trends 2013", is gebaseerd op opiniepeilingen van 13 500 mensen woonachtig aan beide kanten van de Middellandse zee en analyses van experts over actuele thema's zoals "De Islam, het Westen en de moderniteit", "de media en interculturaliteit", "de verschillen en gelijkenissen in waardenstelsels" en "regionale vooruitzichten op vrede". Ahmad Aminian van het cultureel centrum Omar Khayam (lid van het Belgisch netwerk van de Anna Lindh Stichting) en Marjon Goetinck van het MEDEA Instituut (coördinator van het Belgisch netwerk) hebben de resultaten van de Belgische peiling onderzocht. Deze analyse plaatsen de resultaten in het kader van de actuele situatie in de Belgische burgermaatschappij in samenhang met de veranderingen die plaatsvinden in de Euro-Mediterrane regio.
  • 2014061010/06/2014
    Zal de wereldbeker in Qatar doorgaan?
    Door Nicolas Watelle, MEDEA Instituut Hoewel de Wereldbeker Voetbal van 2014 binnen minder dan één week van start gaat in Brazilië, hebben velen al de ogen gericht op die dat in 2022 zal doorgaan in Qatar. De oorzaak daarvan is de vele schandalen die zijn komen kijken met de toewijzing aan de Arabische emiraten van dit grote evenement.
  • 2014060202/06/2014
    Het machtsspel binnen de Verenigde Naties nefast voor het Syrische volk
    Door Carmen Pereira, MEDEA Instituut De stemming van vorige week tijdens de VN-veiligheidsraad draaide nogmaals uit tot een teleurstelling voor de vooruitgang van justitie en mensenrechten in het Midden-Oosten. Voor resolutie die Frankrijk op 22 juni voorstelt tijdens de VN-veiligheidsraad, hebben Rusland en China hun vetorecht al ingezet. De resolutie wil dat het Internationaal Strafhof in den Haag onpartijdig de oorlogsmisdaden, gepleegd door zowel aanhangers van Bachar el-Assad en de rebbelen, onderzoekt die sinds het begin van de oorlog in Syrië (in 2011) hebben plaatsgevonden.[1][2] Hoewel het veto van Rusland en China, hun vierde sinds het begin van de Syrische oorlog, niet verwonderlijk is, doet het toch twijfelen aan de werking en de soevereiniteit van de Verenigde Naties.
  • 2014052727/05/2014
    De memoires van de Rode Prins: een historisch maar persoonlijk getuigschrift van het hedendaagse Marokko
    Door het MEDEA Instituut Koning Mohamed heeft zeker en vast het nieuwe werk van zijn neef Prins Moulay Hicham "El Alaoui", die net is uitgekomen in Frankrijk, liggen op zijn bureau. "Dagboek van een verbannen prins, morgen Marokko"[1] is niet alleen waarschijnlijk een van de belangrijkste kritische werken over Marokko van de voorbije jaren, maar ook een overzicht van Marokko onder het Hassan II tijdperk. Tijdens de regeerperiode van Hassan II, verscheen het boek van Gilles Perrault "Onze vriend de koning" over de slechte verhoudingen tussen Frankrijk en de koning van Marokko. "Dagboek van een verbannen prins" is in dit opzicht eveneens een mijlpaal.
  • 2014052020/05/2014
    Libië: Europa moet optreden
    Door Philippe Bannier, MEDEA Instituut De VN-veiligheidsraad heeft in maart 2011 resolutie 1973 goedgekeurd. Deze maant aan tot "het verdedigen van de bevolking en civiele gebieden die dreigen aangevallen te worden" en daarvoor "alle nodige maatregelen te nemen". De inwoners van Benghazi, die in opstand waren gekomen tijdens de Arabische Lente, werden hierna bedreigd door de troepen van kolonel Kadhafi (wiens zoon, Seïf al-Islam, "rivieren van bloed" beloofde). Na de stemming heeft de NAVO de militaire actie "Unified Protector" gelanceerd.
  • 2014050909/05/2014
    Israël en Palestina in een status-quo ideaal voor…Israël
    Door Sébastien Boussois, MEDEA Instituut Na negen maanden van vredesonderhandelingen tussen Israël en Palestina is er weer niets uit de bus gekomen. De negatieve uitkomst van deze onderhandelingen, onder toezicht van Amerika, versterkt het idee dat de politieke situatie een status-quo in het voordeel van Israël en in het nadeel van Palestina is.
  • 2014043030/04/2014
    Kunst voor verandering: een terugblik op het festival van Taroudant
    Door Marjon Goetinck, Medea Instituut  Het Belgisch netwerk van de Anna Lindh stichting, gecoördineerd door het MEDEA instituut, heeft deelgenomen aan een grote samenkomst rond het thema ‘Kunst: Instrument en Expressie van Maatschappelijke verandering ». Dit evenement werd georganiseerd door het Marokkaanse netwerk van de Anna Lindh-stichting met steun van de Europese Unie en de lokale autoriteiten van...
  • 2014042525/04/2014
    Frontex in perspectief plaatsen: enkele bedenkingen bij de laatste plenaire stemming van het Europees Parlement
    Door Marco Stefan, MEDEA Instituut Tijdens de laatste plenaire sessie van de 7de zittingsperiode van het Europees Parlement, is het voorstel van de Commissie gestemd en goedgekeurd. Het voorstel ging over het vastleggen van wetten voor de bewaking van de zeegrenzen te regulariseren in het kader van activiteiten gecoördineerd door Frontex (Europees Agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie)
  • 2014042424/04/2014
    Slapend Oman kijkt tegen revolutie aan
    Door Philippe Bannier, MEDEA Instituut We zouden bijna vergeten dat Oman nog bestaat. Als kleine staat tussen twee giganten - Saoedi-Arabië en Iran - is het land bijna onzichtbaar voor de buitenlandse media. Deze oude maritieme macht aan de Indische Oceaan kan in de marge van de Arabische wereld weinig deining veroorzaken. Het land wordt reeds sinds 1970 geleid door Sultan Qaboos die het land heeft opgebouwd en nationale eenheid heeft tewerkstelligd, maar wordt sinds 2011 dooreengeschud in de context van de Arabische Lente.
  • 2014041111/04/2014
    De Koerden in Syrië : op weg naar de onafhankelijkheid?
    Door Mattijs Messely, MEDEA Instituut De crisis in Syrië is er één waar reeds veel inkt over gevloeid is. De laatste tijd beginnen steeds meer mensen zich af te vragen of deze crisis nu uitgegroeid is tot een volwaardige burgeroorlog. Dit is niet zomaar een semantische discussie, want de mogelijkheid dat de etnische of religieuze breuklijnen de oorspronkelijke reden van de Syrische crisis – namelijk een strijd om meer democratie – overschaduwt, zou enorme gevolgen hebben voor de hele regio. De laatste maanden is het duidelijk geworden dat de geopolitieke inzet niet afgezwakt is, integendeel. Iran en zijn bondgenoten staan lijnrecht tegenover Saoedi-Arabië en de zijnen. Op het terrein winnen fundamentalistische fracties zoals Al-Nusra en de Islamitische Staat in Irak en de Levant (ISIL) meer terrein – o.a. in de stad Raqqa worden op regelmatige basis executies in het openbaar uitgevoerd door de ISIL. En het lijkt erop dat de Verenigde Staten Syrië de rug niet hebben toegekeerd nu er onduidelijkheid heerst over de herkomst van nieuwe wapens die het Vrije Syrische Leger (VSL) recent tot haar beschikking heeft.
  • 2014040808/04/2014
    Erdogan kan herademen
    Door Nicolas Wattelle, MEDEA Instituut Begin mart Recep Tayyip Erdogan verklaarde dat hij zou aftreden indien zijn partij, de AKP, zou verslagen worden in de lokale verkiezingen. Dit betekent dat de eerste minister van Turkije wel nog enige tijd politiek actief zal blijven nu zijn partij een ware aardverschuiving in het politieke landschap heeft veroorzaakt op zondag 30 maart 2014. Met 45,5% van de stemmen – slechts een klein verlies vergeleken met de vorige verkiezingen (49,9% in 2011) – betekent dit slechts een beperkte daling van zijn populariteit. Vergeleken met de verkiezingen van 2009 (38,8%) is hij nog steeds zeer populair. Toch, ondanks zijn goede resulaten kunnen we wel stellen dat zijn geloofwaardigheid het afgelopen jaar een deuk heeft gekregen.
  • 2014033131/03/2014
    Zal Egypte de tegenstellingen tussen islamisten en nationalisten overbruggen?
    Door Geoffroy d’Aspremont De situatie zoals deze zich de afgelopen week heeft afgespeeld in Egypte doet denken dat het transitieproces, waarin het land zich bevindt sinds 2011, afgelopen is. De militaire interimoverheid lijkt in feite terug te keren naar een beleid van willekeur en angst om zo elke contestatie van haar eigen autoriteit de kop in te drukken. In deze context gaat de economie zienderogen achteruit, waardoor het land nog meer risico loopt op polarisatie en geweld.
  • 2014031212/03/2014
    Hoe kan de Iraans nucleaire kwestie gereguleerd worden?
    Door Philippe Bannier, MEDEA Instituut De Iraanse president, Hassan Rouhani heeft een echt charme-offensief gelanceerd. Omwille van de noodzaak om zijn land uit een diplomatiek isolement te halen en de socio-economische situatie te verbeteren, heeft hij een historisch akkoord getekend op 24 november 2013 met de "5+1"-groep - dit zijn de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad met Duitsland. In werking gesteld op 20 januari, het akkoord voorziet in verschillende doelstellingen voor de betrokken partijen, alsook een onderhandelingsronde voor de komende maanden.
  • 2014022828/02/2014
    Historische wapendeal tussen Irak en Iran zet de tegenstellingen in de internationale gemeenschap op scherp
    Door Mattijs Messely, MEDEA Instituut. De wapendeal, met een waarde van in totaal bijna 200 miljoen dollar, die recent werd gesloten tussen Iran en Irak is op zijn minst opmerkelijk te noemen omwille van de snelheid waarop deze werd afgesloten en de onduidelijkheid waarmee deze gepaard gaat. Waarnemers zeggen alvast verrast te zijn door de snelle gang van zaken en de nieuwe wending die dit akkoord geeft aan een aantal belangrijke gebeurtenissen in het Midden-Oosten.
  • 2014022525/02/2014
    Prijsuitreiking van de videowedstrijd « We tube, Smash cliches in a clip », culturele clichés bekritiseren
    Door Marjon Goetinck en Hélène Tuypens, MEDEA Instituut Afgelopen donderdag vond de prijsuitreiking van de videowedstrijd “We Tube, Smash Clichés in a Clip” plaats in Brussel. De opzet van de deelnemende jongeren was om vooroordelen en clichés te bekritiseren door het maken van een kortfilm.
  • 2014012727/01/2014
    Crisis rond de Renaissance Dam neemt internationale wending.
    Door Astrid Vanackere, MEDEA Instituut De pogingen om de Egyptisch-Ethiopische crisis over de « Great Ethiopian Renaissance Dam » op te lossen rond de onderhandelingstafel zijn op niets uitgedraaid. De partijen konden het maar niet eens worden, met als gevolg dat Egypte besloten heeft een beroep te doen op de internationale gemeenschap.
  • 2014011515/01/2014
    De « Da’ich » en de gevolgen voor de regionale onrust
    Door Francesca Fabbri, MEDEA Instituut De laatste dagen zagen we de snelle opkomst van een speler die actief is op verschillende fronten in de Mashrek.  De Islamitische Staat van Irak en de Levant ( ISIL)- in het Arabisch gekend als « Da’ich » ( acroniem voor Ad-Dawla l-islamiyya fi l-Iraq wa sh-Shaam) – nam de controle over...